dr Tomasz Andrzejewski, e-mail:
Główna Księgowa:
Barbara Omieljańczyk, e-mail:
Kierownik administracyjny:
Edyta Pionka, e-mail: administracja@muzeum-nowasol tel:+48 (68) 387 36 40 wew. 25
Obsługa techniczna:
Jacek Ciebla
Opiekunowie ekspozycji, informacja dla zwiedzających:
Alina Mucha, Beata Kaczmarek, tel:+48 (68) 387 36 40 wew. 27
Artystyczny:
Anna Brymora-Tatar (adiunkt), e-mail:
Historyczny:
Jarosław Parahus (adiunkt), e-mail:
Dominik Kwaśniak (adiunkt), e-mail:
Przyrodniczy:
dr Robert Dąbrowski (adiunkt), e-mail:
dr Robert Dąbrowski (adiunkt), e-mail:
Magdalena Birut (adiunkt) e-mail:
Daria Kwaśniak (asystent)
Powstanie naszego miasta ściśle wiąże się z założoną tu przed pięcioma wiekami warzelnią soli. Jedną z form kultywowania dziedzictwa tej drogocennej substancji jest tworzony od 2006 r. zbiór solniczek. Stale rozwijana kolekcja przez blisko 20 lat eksponowana była w jadalni, stanowiąc część wystawy wnętrz mieszczańskich. W 2025 r. muzealna kolekcja solniczek doczekała się odrębnej ekspozycji. Prezentowana jest znaczna część bogatego zbioru - ok. 350 przyprawników. Nowoczesną aranżację uzupełniają tablice edukacyjne przybliżające zagadnienia związane z solą. Opowiadają one o sposobach jej pozyskiwania, transporcie i handlu, historii oraz historii samej solniczki. Ostatnia porusza zagadnienia związane z wierzeniami i obyczajami związanymi z solą.
Na wystawie zaprezentowano zbiory własne muzeum ukazujące ewolucję uzbrojenia i umundurowania od czasów średniowiecza do końca XX w.:
Kolekcję broni uzupełniają elementy ekwipunku i umundurowania żołnierskiego z XVII - XX w.:
Ponadto:
Wystawa pokazuje jak mieszkano dawniej, jakich czynności, dziś już nie wykonywanych, wymagało prowadzenie domu, czemu służyły przedmioty i naczynia dawniej pospolite, a dziś rzadko spotykane. Znajdują się tam także dawne meble, sprzęt oświetleniowy, zastawa stołowa, przybory kuchenne i stroje. Na wystawę składają się trzy pomieszczenia: salonik pani domu, jadalnia i gabinet pana domu.
Salonik pani domu
Salonik łączący na ogół funkcję bawialni i gabinetu do prac kobiecych urządzony był wytworniej, przytulniej i barwniej niż pozostałe pokoje.
Gabinet pana domu
Nazywany również kancelarią. Tu przyjmowano administratorów, oficjalistów i interesantów, tu pisywano korespondencję i przechowywano akta majątkowe.
Jadalnia
W początkach XIX wieku zaprzestano ostatecznie zwyczaju podawania państwu i gościom posiłku w tym pokoju, w którym się aktualnie znajdowali. Nieodzowna stała się więc jadalnia, nazywana też pokojem stołowym.
Jest to odnowiona wystawa przyrodnicza prezentująca głównie przyrodę nadodrzańską, regionalną, a także dawne zbiory z przedwojennego Muzeum. Znajdują się tu skały, minerały i skamieniałości, muszle popularnych gatunków ślimaków lądowych i wodnych, setki owadów w gablotach, zwierzęta nadodrzańskich łąk, lasów, wód i podwórek, ręcznie malowane miedzioryty zwierząt z początku XIX wieku, karty zielnikowe i fotografie przyrodnicze. Wszystko skomponowane zarówno pod kątem artystycznym jak i dydaktycznym.
Wprowadzeniem do historii miasta Nowej Soli jest przechowywany w nowosolskim muzeum plan miasta Neusalz autorstwa Juliusa Springera, datowany na lata 1743-1753, pokazujący zabudowę osady, która istniała w momencie nadania jej praw miejskich (1743) i projekt rozwoju przestrzennego miasta. Na podstawie powyższego planu, XVIII –wiecznych rysunków widoków miasta autorstwa Friedricha Bernhardta Buttnera, nieustalonych autorów panoram Nowej Soli oraz zachowanych widoków XVIII-wiecznego osiedla gminy braci morawskich powstała w 2003 roku makieta miasta. Na wystawie przedstawiono również historię wielkich zakładów przemysłowych, które niemal do ostatnich lat XX wieku określały charakter miasta. Przedstawiono historię najpierw manufaktury, a później fabryki nici „Gruschwitz Textilwerke A.G." (Fabryka Nici Odra, której makieta jest jednym z elementów wystawy) oraz nowosolskich hut i odlewni: „Paulinenhutte" (odlewnia, później Fabryka Kotłów Fakot, reprezentowana przez niewielką, zabytkową dioramę z widokiem zakładu i nowosolski piecyk-kozę) oraz „Eisenhutten und Emaillierwerk" (Dolnośląskie Zakłady Metalurgiczne Dozamet). W zbiorach muzealnych zachowało się wiele drobnych przedmiotów z szerokiego asortymentu produkcji tych zakładów, które zobaczyć można na ekspozycji. Obok przemysłu włókienniczego i metalurgicznego ważną gałęzią gospodarki miasta była stocznia i port rzeczny - dobrze udokumentowane materiałem ikonograficznym w postaci zachowanych archiwalnych fotografii, rysunków i widoków na kartkach pocztowych. Na ich podstawie powstała współczesna makieta portu i modele XVIII i XIX–wiecznego nowosolskiego taboru rzecznego – barek i parowców. Z przedwojennych zbiorów muzealnych pochodzi natomiast model protestanckiego. kościoła protestanckiego św. Trójcy (obecnie p.w. św. Antoniego) i oryginalny mechanizm zegara wieżowego z tegoż kościoła. Materiał ikonograficzny w postaci zabytkowych grafik, rysunków, fotografii, kartek pocztowych ilustruje ważne dla miasta obiekty i rozwój przestrzenny miasta.
Regulamin udostępniania i cennik opłat za ponowne wykorzystywanie informacji
Wniosek o ponowne wykorzystanie informacji publicznej
Zamówienie na cyfrową dokumentację obiektów
Regulamin i cennik wynajmu pomieszczeń
Wysyłka wydawnictw tylko poprzez przedpłatę na konto bankowe:
nr konta: PKO BP Oddział w Nowej Soli 02 1020 5402 0000 0102 0366 2210
Adres: ul. Muzealna 20 Nowa Sól 67-100
Powołany od podstaw w 1978 r. Aktualnie w zbiorach działu znajduje się ok. 1500 zabytków z zakresu malarstwa, grafiki, rysunku, rzeźby i rzemiosła artystycznego (szkło, ceramika, tkanina, meble, dawne przedmioty codziennego użytku), gromadzonych pod kątem kultury mieszczańskiej XIX i XX w. Duża część kolekcji dostępna jest zwiedzającym na wystawie "Wnętrza mieszczańskie", która ma charakter wystawy stałej.
W zbiorach artystycznych muzeum znajduje się ponadto duża, systematycznie uzupełniana kolekcja (kilkaset obiektów) prac plastyków nowosolskich, obejmująca obrazy olejne, grafiki, akwarele, rysunki i rzeźby artystów związanych z miastem od początku XX stulecia. Fragmenty zbioru prezentowane są okazjonalnie w formie wystaw czasowych.
Dział zajmuje się historią dawną i współczesną, numizmatyką i militariami. Zbiory historii dawnej to głównie przedmioty, dokumenty oraz ikonografia Nowej Soli i regionu, kartografia Śląska, a także księgozbiór regionalny. Obejmują one blisko 300 pozycji inwentarzowych i ponad 600 kart pocztowych i fotografii Nowej Soli i okolic. Dział historyczny na bieżąco dokumentuje zmiany zachodzące w architekturze miasta, gromadząc materiały fotograficzne. Zabytki nowosolskie prezentowane są na wystawie stałej przedstawiającej powstanie i rozwój miasta. Uzupełnieniem zbiorów jest bogaty księgozbiór o tematyce regionalnej.
Kolekcja numizmatyczna liczy obecnie ok. 5000 obiektów. W jej skład wchodzą monety, banknoty, medale i odznaczenia. Najcenniejszą częścią zbiorów jest kolekcja monet polskich z okresu po II wojnie światowej, obejmująca zarówno monety obiegowe jak i próbne. Muzeum posiada przywilej otrzymywania corocznie ze Skarbca Emisyjnego NBP monet nowych emisji. Na uwagę zasługuje też zbiór pieniądza zastępczego z lat 1914-1923 z Nowej Soli i okolic.
W zbiorach działu historycznego znajdują się również militaria - 140 eksponatów. Do najcenniejszych z nich zaliczyć należy egzemplarze broni palnej i artyleryjskiej z XVIII - XX w., broń białą i drzewcową, XIX-wieczne kopie zbroi turniejowych z XVI w. oraz zabytki z okresu II wojny światowej. Od 2000 roku Muzeum gromadzi również materiały dotyczące historii niemieckich fortyfikacji nadodrzańskich. Część tych zabytków tworzy wystawę stałą.
Dział zajmuje się szeroko pojętą edukacją: organizacją lekcji i warsztatów muzealnych do wystaw stałych i czasowych, organizacją ścieżek edukacyjnych, oprowadzaniem po Muzeum, przygotowaniem we współpracy z lokalnymi placówkami oświatowymi corocznych konkursów dla dzieci i młodzieży szkolnej i przedszkolnej.
W dziale gromadzi się wydawnictwa lokalne oraz przygotowuje do druku publikacje własne Muzeum, projektuje plakaty i zaproszenia na wystawy czasowe. Dział odpowiada również za wizerunek instytucji w mediach społecznościowych, a także za współpracę z regionalnymi stowarzyszeniami i placówkami naukowymi i muzealnymi.
Zbiory działu liczą 454 pozycje inwentarzowe. Zaczątkiem kolekcji były eksponaty zachowane z przedwojennego Heimatmuseum, które miały charakter osobliwości przyrodniczych. Z okresu tego pochodzą m.in. poroża egzotycznych zwierząt, kolekcja egzotycznych motyli, krąg wieloryba, strusie jaja i inne ciekawostki. W latach 70. XX w. rozpoczęto systematyzowanie kolekcji pod kątem przyrody Polski, ze szczególnym uwzględnieniem fauny i flory nadodrzańskiej. Wśród zbiorów wyróżnić można:
Początki polskiego muzealnictwa w Nowej Soli datują się na 1946 r. i związane są z działalnością Aleksandra Fudaleja i Towarzystwa Przyjaciół Muzeum. W tym celu zabezpieczono ocalałe po wojnie zbiory przedwojennego Heimatmuseum przy obecnej ul. Witosa. Otwarcie muzeum w budynku przy ulicy Witosa nastąpiło 3 maja 1947 r., a kierownikiem instytucji został A. Fudalej. W 1948 r. siedzibę muzeum przeniesiono do dawnej willi fabrykanckiej przy ulicy Muzealnej, w której mieści się do dziś. Do czasu upaństwowienia w 1949 r. muzeum funkcjonowało przy społecznym zaangażowaniu mieszkańców i niewielkim wsparciu władz miejskich. Do końca lat 70. XX wieku muzeum w Nowej Soli miało charakter placówki regionalnej, a zakres gromadzenia zbiorów nie był do końca sprecyzowany. Osobiste zainteresowania kierownika muzeum numizmatyką przyniosły efekt w postaci utworzenia kolekcji monet i organizacji spotkań numizmatyków, które przyjęły formę ogólnopolskich sesji. I Śląska Sesja Numizmatyczna odbyła się w 1963 r. Cykliczne imprezy gromadziły w Nowej Soli znawców numizmatyki i falerystyki. Do 2013 r. odbyło się 15 sesji o charakterze międzynarodowym. W połowie lat 60. do celów ekspozycyjnych (po przebudowie) przystosowano jeden z budynków gospodarczych muzeum. Lokowano tam najczęściej wystawy historyczne. W 1985 r. urządzono w nim pawilon przyrodniczy. Uściślenie profilu zbiorów muzeum, które nastąpiło w latach 80. XX w. przyniosło zmiany w ekspozycjach muzealnych. W 1990 r. muzeum podporządkowane zostało samorządowi lokalnemu i od tej pory nosi nazwę Muzeum Miejskiego. W 2003 r. budynki muzealne otrzymały nową elewację, podczas kolejnego remontu w latach 2014-2015 obiekty muzealne poddano termomodernizacji oraz odnowiono wszystkie pomieszczenia. Dziś instytucja udostępnia zbiory na kilku wystawach stałych – Wnętrza mieszczańskie, Militaria, Nowa Sól – powstanie, lokacja, rozwój, Przyroda Doliny Odry oraz organizuje kilka wystaw czasowych rocznie. Muzeum prowadzi szeroką działalność wydawniczą, edukacyjną i popularyzatorską poprzez prowadzenie lekcji muzealnych, warsztatów, organizację konkursów szkolnych i imprez plenerowych (np. Noc Muzeów).
Muzeum Miejskie w Nowej Soli ul. Muzealna 20, Nowa Sól 67-100, tel. :+48 68 387 36 40 muzeum@muzeum-nowasol.pl
Adres skrytki:
/MMNowaSol/SkrytkaESP
Adres do e-doręczeń: AE:PL-83546-87263-AWJGF-18